Wat is excentrisch trainen?

DFX — Dutch Fitness Experience is fabrikant en distributeur van commerciële fitnessapparatuur, gevestigd in Huizen. Wie in Nederland op "excentrisch trainen" zoekt, vindt hardloopblogs, vliegwieltraining en fysio-oefeningen. Deze pagina is de fabrikantenuitleg voor clubs, studio's, performance-omgevingen en fysiopraktijken met trainingsvloer: wat excentrisch trainen is, hoe een servotoestel de excentrische kracht apart instelt en op welke DFX-toestellen dat kan.

Wat betekent excentrisch trainen precies?

Elke herhaling heeft twee fasen. In de concentrische fase verkort de spier zich en verplaats je de weerstand: je duwt de chest press weg of trekt de lat pulldown naar beneden. In de excentrische fase verlengt de spier zich onder spanning en laat je de weerstand gecontroleerd terugkeren. Op een gewichtsstapel is de belasting in beide fasen gelijk, want het is dezelfde massa. Excentrisch trainen breekt dat gelijkteken: de belasting in de excentrische fase wordt groter dan in de concentrische.

De DFX-factsheet "Training Modes Introduction" omschrijft de vorm als excentrische kracht die instelbaar groter is dan de concentrische. Dat woord "instelbaar" is de kern: je kiest twee waarden, één voor het duwen of trekken en een hogere voor het terugkeren. In de spreektaal heet dit ook "negatief trainen".

Hoe werkt excentrisch trainen op een servogestuurd toestel?

Met een gewichtsstapel kun je de excentrische fase alleen zwaarder maken via omwegen: een trainingspartner die helpt bij het omhoogbrengen, weight releasers die aan de stang hangen, of een vliegwiel dat de energie van de concentrische fase teruggeeft. Bij het vliegwiel hangt de excentrische overbelasting af van hoe laat de gebruiker afremt, en is dus niet reproduceerbaar in te stellen. Pneumatiek regelt luchtdruk; op de zes pneumatische DFX-machines is een aparte excentrische kracht niet als instelling beschikbaar.

Een servogestuurd toestel lost dit zonder omwegen op. De servomotor levert de weerstand op de kabel of hendel en de software volgt de richting van de beweging. Op het omkeerpunt verhoogt de motor de trekkracht naar de ingestelde excentrische waarde; bij het volgende omkeerpunt gaat hij terug naar de concentrische waarde. De gebruiker merkt alleen dat terugkeren zwaarder is dan duwen. De Servo Trainer T232 regelt de kabelkracht volgens de ELIGA-factsheet met 2000 Hz en een resolutie van 0,05 kg, binnen 0,5 tot 32 kg; de verhouding concentrisch/excentrisch stel je in ELIGA UI in. Voor de 20 AI SERIES-machines geldt hetzelfde principe dfx.fitness/trainingsvormen. Omdat het toestel de fase zelf herkent, is geen partner of extra hardware nodig en is elke herhaling gelijk aan de vorige.

Voor wie is excentrisch trainen bedoeld?

De factsheet noemt drie toepassingsvelden: blessurepreventie, spiercoördinatie en balsporten met snel stoppen. Dat laatste is het meest concreet: voetbal, hockey, tennis en basketbal vragen voortdurend om afremmen, van richting veranderen en landen, en dat zijn excentrische acties. Een performance coach die die belasting op een toestel wil opbouwen, kiest de excentrische vorm op de leg press, leg curl, hip thrust of Standing Hip.

Voor een sportschool is excentrisch de vorm waarmee je leden die op een plateau zitten iets nieuws geeft zonder ander toestel: dezelfde chest press, andere instelling. Voor een fysiopraktijk met trainingsvloer is het een instelling die op elk toestel reproduceerbaar is, met een kleine stapgrootte en registratie per herhaling. Over medische uitkomsten doet DFX als fabrikant geen uitspraak; dat is aan de behandelaar.

Op welke DFX-toestellen kun je excentrisch trainen?

Excentrisch is bij DFX een van de zes softwaregestuurde trainingsvormen op alle 20 machines van de AI SERIES (F150-P Butterfly tot en met F201-P Torso Rotation) in het ELIGA Smart Gym System by DFX. Dezelfde zes vormen draaien op de servogestuurde toestellen buiten de cirkel: de Servo Trainer T232 Functional Trainer, de T232-3 Triple Trainer en de T169 Standing Hip.

De zes pneumatische machines van de Performance-lijn — T159 Leg Press, T170 Runner, T168 Squat, T171 Seated Calf, T178 Belt Squat en T179 Deadlift — werken met luchtdruk en hebben deze vormen niet. De trainer kiest de vorm per toestel en per gebruiker via ELIGA UI of de ELIGA App; de instelling hangt aan het profiel van het lid en laadt bij aanmelding met gezichtsherkenning of NFC-polsband. Data lopen via PAMFA+ en blijven eigendom van de club.

Hoe noemen eGym en Technogym deze trainingsvorm?

eGym heeft de term in Duitsland grotendeels in bezit: "exzentrisches training" levert daar eGym-pagina's op. eGym documenteert vijf trainingsmethoden in het EGYM Help Center, collectie "Smart Strength": Standard, Negative (Duits: Negativ/Exzentrisch), Adaptive, Isokinetic en Explonic (help.egym.com/en/collections/10337585-smart-strength, geraadpleegd 10-09-2026). De methode Negative/Exzentrisch beschrijft eGym als "Nach der konzentrischen Bewegung das Gewicht automatisch erhöhen" (de.egym.com/de-de/egym-trainingsmethode-exzentrisches-training, geraadpleegd 10-09-2026). Dat is inhoudelijk dezelfde vorm als excentrisch bij DFX.

Technogym voert twee producten: Biocircuit (het circuit) en Biostrength (de krachtlijn met Biodrive). Biodrive kan volgens de Technogym-perstekst over Biocircuit "up to seven different resistance types, for example eccentric overload" nabootsen; het gekozen programma legt het weerstandstype vast (middleeasthealth.com/product-news/technogym-introduces-biocircuit-a-completely-guided-workout-experience/, 06-10-2021, geraadpleegd 10-09-2026). De tegenhanger van excentrisch is daar "eccentric overload". Het verschil zit in wie kiest: bij Biocircuit het programma, bij DFX de trainer, per toestel en per gebruiker via ELIGA UI. DFX heeft zes vormen op elk servotoestel, waaronder passief en Free Isokinetic, die eGym en Technogym in hun documentatie niet noemen (stand 10-09-2026).

Wanneer is excentrisch niet de juiste keuze?

Excentrisch is niet de instelling waarmee je een nieuw lid op zijn eerste dag laat starten. De excentrische belasting ligt per definitie hoger dan de concentrische; dat vraagt om een goede uitgangswaarde, geleidelijke opbouw en begeleiding bij de eerste sessies. Het is ook niet de vorm voor snelheidscontrole of krachtbeoordeling (daar is isokinetisch voor) of voor explosieve kabelbewegingen (End Release). Wie klassieke krachttraining aanbiedt zonder reden om de excentrische fase apart te belasten, komt met isotonisch verder.

Vergelijk zelf

De vijf andere trainingsvormen op dezelfde toestellen: isotonisch trainen, isokinetisch trainen, End Release training, passief trainen en Free Isokinetic training. Het overzicht staat op de hub Trainingsvormen. Hoe het complete systeem zich verhoudt tot de circuits van de concurrenten: DFX vs eGym, DFX vs Milon, Technogym alternatief en DFX vs Keiser.

Veelgestelde vragen over excentrisch trainen

Wat is het verschil tussen excentrisch en concentrisch?

Concentrisch is de fase waarin de spier verkort en je de weerstand verplaatst: duwen of trekken. Excentrisch is de fase waarin de spier onder spanning verlengt en je de weerstand gecontroleerd laat terugkeren. Excentrisch trainen maakt die tweede fase zwaarder dan de eerste.

Kan excentrisch trainen ook op een gewone krachtmachine?

Niet als instelling. Een gewichtsstapel geeft in beide fasen dezelfde massa. Excentrische overbelasting vraagt daar een partner, weight releasers of een vliegwiel, en is dan niet reproduceerbaar. Een servogestuurd toestel stelt de excentrische kracht apart in en herkent de fase zelf.

Op welke DFX-toestellen kan ik excentrisch instellen?

Op alle 20 machines van de AI SERIES, op de Servo Trainer T232, de T232-3 Triple Trainer en de T169 Standing Hip. De zes pneumatische Performance-machines hebben deze vorm niet. Instellen gebeurt per toestel en per gebruiker via ELIGA UI of de ELIGA App.

Is excentrisch trainen hetzelfde als de eGym-methode Negative?

Inhoudelijk wel: eGym verhoogt na de concentrische beweging automatisch het gewicht (eGym-documentatie, geraadpleegd 10-09-2026). eGym noemt de methode Negative of Exzentrisch, DFX noemt de vorm excentrisch. Technogym Biodrive noemt het eccentric overload.

Bronnen

1. DFX, factsheet "Training Modes Introduction", p. 11 (aangeleverd 10-09-2026)
2. DFX, brochure "Eliga by DFX 2026", 29 pagina's (stand 10-09-2026)
3. ELIGA, factsheet "T232 Functional Trainer Introduction" (stand 10-09-2026)
4. ELIGA, documentatie AI SERIES trainingsvormen — dfx.fitness/trainingsvormen
5. EGYM Help Center, collectie "Smart Strength" — https://help.egym.com/en/collections/10337585-smart-strength (geraadpleegd 10-09-2026)
6. EGYM, "EGYM Trainingsmethode: Exzentrisches Training" — https://de.egym.com/de-de/egym-trainingsmethode-exzentrisches-training (geraadpleegd 10-09-2026)
7. Technogym (fabrikantsbericht via Middle East Health), "Technogym introduces Biocircuit, a completely guided workout experience" — https://middleeasthealth.com/product-news/technogym-introduces-biocircuit-a-completely-guided-workout-experience/ (06-10-2021; geraadpleegd 10-09-2026)
8. Technogym, persbericht Biostrength — https://www.athleticbusiness.com/industry-press-room/article/15293095/technogym-usa-corp-technogym-biostrength-the-revolution-in-strength-training (geraadpleegd 10-09-2026)
9. DFX, "Smart Gym" — https://dfx.fitness/smart-gym (geraadpleegd 10-09-2026)
10. DFX, "Performance" — https://dfx.fitness/performance (geraadpleegd 10-09-2026)

[AUTEUR: Anthony Rayer, directeur DFX]
Gepubliceerd: 10/09/2026 · Laatst bijgewerkt: 10/09/2026
Peildatum concurrentiegegevens: 10-09-2026

eGym, milon, Technogym, Biocircuit, Biostrength en Keiser zijn merken van de respectieve eigenaren. DFX heeft geen zakelijke relatie met deze bedrijven. De vermelding dient alleen ter beschrijvende productvergelijking.